Croeso!

Blog ar gyfer pobl sy'n dysgu Cymraeg yn ardal Aberteifi yw hwn. Mae'n cynnwys adnoddau ac erthyglau sy'n berthnasol i'n dosbarthiadau sgwrsio. Byddwn ni'n trafod ystod eang o destunau yn ystod y flwyddyn (garddio, byd y natur, byd busnes a gwaith, hanes lleol, coginio, tafodiaith, barddoniaeth i enwi ond rhai o'r pynciau) gan edrych ar wahanol fathau o'r iaith. Croeso i bawb sydd am ddatblygu eu sgiliau Cymraeg.

Sunday, 6 August 2017

Swyddog Maes y Gogledd - Cymdeithas yr Iaith

Mewn cyfnod gwleidyddol cyffrous, dyma eich cyfle chi i wneud gwahaniaeth go iawn drwy weithio i Gymdeithas yr Iaith Gymraeg. Cewch roi eich brwdfrydedd a’ch sgiliau trefnu ar waith i alluogi ymgyrchoedd a fydd yn cryfhau’r Gymraeg a chymunedau yng ngogledd Cymru.

Bydd yr ymgeisydd llwyddiannus yn gweithio gyda’r nod o dynnu aelodau i mewn i’n hymgyrchoedd ac yn cynorthwyo swyddogion eraill i gyflawni’r nod hwn. Bydd yn gyfrifol am hybu ymgyrchoedd lleol y Gymdeithas, lledaenu ein neges a chynyddu aelodaeth ar hyd y rhanbarth, gan annog aelodau i sefydlu a chynorthwyo celloedd lleol (sef canghennau lleol y mudiad) a grwpiau ymgyrch, gan gynnwys ysgolion a phrifysgolion.

Byddwch yn gweithio am gyfnod o ddwy flynedd o dan arweiniad Cadeirydd y Rhanbarth a’r Swyddog Cyfathrebu a Chyswllt y Cynulliad Cenedlaethol, gyda golwg ar ymestyn y cytundeb maes o law yn ddibynnol ar y sefyllfa ariannol. Bydd cyfnod prawf o chwe mis.


 Y cyflog llawn amser fydd £20,500 y flwyddyn gyda chyfraniad ychwanegol gwerth 5% o’r cyflog ar gyfer cynllun pensiwn. Cynhelir adolygiad o gyflogau swyddogion cyflogedig ar hyn o bryd gyda golwg ar sicrhau eu bod yn parhau i fod yn gystadleuol ac yn cynnig rhagor o gyfleoedd datblygu.
Croesawn geisiadau i weithio’n rhan amser neu’n llawn amser (37.5 awr yr wythnos). Croesawn geisiadau i weithio oriau hyblyg neu i rannu swydd yn ogystal. Disgwylir y bydd yr ymgeisydd llwyddiannus yn gweithio gyda’r nos ac ar benwythnosau ar gyfer rhai cyfarfodydd a digwyddiadau.
Mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn gwerthfawrogi amrywiaeth ac rydym yn ymrwymedig at gydraddoldeb fel mudiad a chyflogwr. Rydym yn awyddus i ddenu ymgeiswyr o wahanol gefndiroedd a chaiff pob cais ei asesu’n deg.

Lleolir y swydd yn swyddfa’r Gymdeithas yng Nghaernarfon, ond ystyrir ceisiadau i weithio o gartref neu o leoliadau eraill yn y Gogledd.

Er mwyn gwneud cais, anfonwch lythyr a CV cyfredol, gan ddangos sut rydych yn cwrdd â gofynion a chyfrifoldebau’r swydd, at: post@cymdeithas.cymru; neu Swyddfa Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, Ystafell 5, Y Cambria, Rhodfa’r Môr, Aberystwyth, SY23 2AZ

Dyddiad cau: 6pm, Dydd Llun, 14eg Awst 2017

Cynhelir cyfweliadau yn ein swyddfa yng Nghaernarfon ar 24ain Awst

Am ragor o wybodaeth, gweler isod.
Rhif ffôn am fwy o wybodaeth
01970 624501
Gwefan am fwy o wybodaeth
cymdeithas.cymru/swydd
Dyddiad cau i ymgeiswyr
14 Awst 2017
Cofiwch sôn am adran swyddi Golwg360 wrth ymateb i’r hysbyseb hwn.

Tuesday, 4 July 2017

Dyfodol Addysg Ieithoedd Tramor

Diolch i BBC Cymru Fyw am y ddwy erthygl yma ac yma

2 Gorffennaf 2017

Mae athrawon yng Nghymru'n "poeni'n fawr" am ddyfodol ieithoedd tramor, yn ôl arolwg gan y Cyngor Prydeinig. 

Mae'r arolwg yn dod i'r casgliad fod llai na 10% o ddisgyblion blwyddyn 10 yn astudio iaith dramor yn nhraean ysgolion Cymru. 

Dywedodd y Cyngor Prydeinig yng Nghymru fod hyn yn gosod "her aruthrol".
Mae cynllun ar y gweill yn barod i geisio gwella'r sefyllfa, medd Llywodraeth Cymru.
Line break
Casgliadau eraill
  • 44% o ysgolion â llai na phump disgybl yn astudio iaith dramor ar gyfer lefel AS
  • 61% o ysgolion â llai na phump disgybl iaith dramor ar gyfer Safon Uwch
  • 63% o adrannau ieithoedd tramor ag un neu ddau athro llawn amser, gyda thraean yn dibynnu ar athrawon o wledydd eraill yr Undeb Ewropeiadd
Line break
Rhwng 2002 a 2016, bu gostyngiad o 48% yn nifer y disgyblion oedd yn astudio iaith dramor ar gyfer TGAU, i 6,891 y llynedd. 

O ran Safon Uwch, mae'r canran wedi gostwng 44% ers 2001. 

Mae'r adroddiad yn dweud fod y rhagolygon ar gyfer ieithoedd tramor "yn edrych hyd yn oed yn fwy bregus o ystyried y pwysau ariannol sydd ar ysgolion ac effaith posib gadael yr Undeb Ewropeaidd". 

Ychwanegodd fod diffyg athrawon yn fygythiad pellach i ddarpariaeth ieithoedd tramor. 

Dywedodd fod y sefyllfa'n debygol o fod yn "ddifrifol" os na fydd athrawon o wledydd eraill y UE ar gael yn dilyn Brexit, gan fod 34% o ysgolion yn dibynnu ar yr athrawon hynny. 

Daw'r arolwg 18 mis wedi i Lwyodraeth Cymru ddechrau ar gynllun Dyfodol Byd-eang i wella a hyrwyddo ieithoedd tramor yng Nghymru. 

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Yn ystod y misoedd diwethaf yn unig, mae'r llywodraeth wedi sicrhau nawdd pellach ar gyfer prosiectau mentora ysgolion cenedlaethol, wedi ei arwain gan academyddion a myfyrwyr iaith, ac mae wedi arwyddo cytundeb ar ddysgu ieithoedd gyda Llywodraeth Sbaen. 

"Rydym yn credu fod ieithoedd yn chwarae rôl bwysig wrth roi addysg gyflawn i berson ifanc, i'w cefnogi i ddod yn ddinasyddion sy'n gallu cyfathrebu'n effeithiol mewn ieithoedd eraill a gwerthfawrogi diwylliannau eraill." 

Arolwg 2016-17 yw'r trydydd adroddiad blynyddol ar sefyllfa dysgu ieithoedd mewn ysgolion uwchradd yng Nghymru. 

Annog mwy i astudio ieithoedd tramor

3 Rhagfyr 2015

Bydd pedair o brifysgolion Cymru'n cyhoeddi cynllun newydd i geisio mynd i'r afael â'r "gostyngiad difrifol" yn nifer y disgyblion ysgol sy'n astudio ieithoedd tramor modern.

Fel rhan o'r cynllun, bydd myfyrwyr ym mhrifysgolion Caerdydd, Abertawe, Bangor ac Aberystwyth yn cael eu recriwtio a'u hyfforddi fel mentoriaid i fyfyrwyr ac fe fyddan nhw'n gweithio gyda disgyblion ysgol yn eu hardaloedd nhw.

Mae'r cynllun peilot yn cael nawdd gan Lywodraeth Cymru fel rhan o'i strategaeth Dyfodol Byd-eang.

Dywedodd yr Athro Claire Gorrara, Pennaeth Ysgol Ieithoedd Modern Prifysgol Caerdydd ac arweinydd academaidd y prosiect: "Er bod Cymru'n genedl ddwyieithog, mae nifer y disgyblion ysgol sy'n dewis astudio o leiaf un iaith fodern ar lefel TGAU wedi gostwng o 55% ym 1995 i tua 22% yn 2013.

"Rhaid ystyried hyn yng nghyd-destun corff cynyddol o dystiolaeth sy'n dangos bod gostyngiad yn nifer y disgyblion sy'n dewis astudio ieithoedd tramor modern mewn ysgolion uwchradd yn llesteirio [llesteirio - rhwystro, atal, dal yn ôl] cyfleoedd addysgol, hyfforddiant a gyrfaol i bobl ifanc o Gymru."

Nid yng Nghymru'n unig y mae hyn yn broblem, ychwaith. Mae gostyngiad tebyg i'w weld yng Ngogledd Iwerddon. Mae gan Loegr a'r Alban eu dulliau polisi eu hunain o wneud cynnydd.

Mae'r cynllun newydd yn ddilyniant o waith sy'n digwydd yn barod rhwng prifysgolion ac ysgolion yng Nghymru, gan gynnwys rhaglen Llwybrau at Ieithoedd Cymru, pan fo prifysgolion yn cynnal gwaith allanol gydag ysgolion cynradd ac uwchradd.



Sunday, 2 July 2017

Philippa ar Newyddion 9

Na, doedd hi ddim wedi cyflawni trosedd y tro hwn, ond sôn am gymathu dysgwyr i'r gymuned a wnaeth hi:

https://www.facebook.com/Newyddion9/videos/322375004884325/

Monday, 26 June 2017

Meinir Gwilym yn gwneud Cordial Blodau'r Ysgaw

https://twitter.com/garddioamwy/status/878252034188873728

Radio Cymru 2

Mae'r BBC yn bwriadu sefydlu ail orsaf radio genedlaethol yn Gymraeg. 

Fe fydd Radio Cymru 2 yn darlledu o 7:00 tan 10:00 bob bore'r wythnos ar radio digidol, teledu digidol a BBC iPlayer Radio. 

Cymysgedd o gerddoriaeth ac adloniant fydd ar y gwasanaeth newydd, tra bydd Radio Cymru yn parhau i ddarlledu'r Post Cyntaf. 

Dywedodd golygydd Radio Cymru, Betsan Powys, ei bod yn ddatblygiad "hanesyddol".

'Cynnig dewis'

Daw'r cyhoeddiad ar ôl i'r BBC arbrofi gyda gorsaf dros dro, Radio Cymru Mwy y llynedd . 

Dywedodd Betsan Powys: "Does dim dwywaith fod hwn yn un o'r datblygiadau mwyaf hanesyddol a phwysig yn natblygiad yr orsaf ers ei sefydlu yn 1977. 

"Mae gwrandawyr Radio Cymru gyda'r gwrandawyr radio mwya' ffyddlon yng Nghymru ac mae gallu cynnig dewis iddyn nhw ac i wrandawyr newydd yn hynod gyffrous."
Mae tîm golygyddol Radio Cymru yn bwriadu lansio'r gwasanaeth newydd cyn diwedd y flwyddyn. 

Wrth ymateb i'r newyddion dywedodd Carl Morris, llefarydd darlledu Cymdeithas yr Iaith: "Ry'n ni'n croesawu'r newyddion yma - mae'n ddatblygiad addawol iawn gan fod dybryd angen rhagor o gynnwys digidol amrywiol yn y Gymraeg. 

"Gall un orsaf ddim bod yn bopeth i bawb, felly gobeithio bydd y gwasanaeth newydd yma yn golygu y bydd rhagor o amrywiaeth."

Radio Wales yn ehangu

Mewn cyhoeddiad arall, fe ddywedodd y BBC y bydd gorsaf Radio Wales yn ehangu ar FM i gyrraedd 330,000 o bobl ychwanegol. 

O ganlyniad bydd yr orsaf yn cyrraedd hyd at 91% o'r boblogaeth ar FM, o'i gymharu â 79% ar hyn o bryd. 

Gwrandawyr yn y gogledd ddwyrain a'r canolbarth yn benodol fydd yn elwa ar y cynnydd yn argaeledd Radio Wales ar FM. 

Bydd yr orsaf yn defnyddio tonfeddi FM sydd yn darlledu BBC Radio 3.

Thursday, 22 June 2017

Sir Benfro: Gwlad y Chwedlau

Mae Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro wedi creu adran arbennig i ddathlu hanes a chwedlau Sir Benfro gyda llwyth o ffilmiau a chlipiau sain, disgrifiadau o deithiau cerdded ac adnoddau eraill. Ewch i http://www.pembrokeshirecoast.org.uk/default.asp?pid=792&LangID=2 i ddarganfod mwy.

Sunday, 18 June 2017

Blasu: Adolygiad Gwales

Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

Yn ail nofel Manon Steffan Ros i oedolion cawn lu o gymeriadau difyr, stori afaelgar, lleoliad hudolus Bro Dysynni a sensitifrwydd sgwennu’r awdures ifanc, ddawnus hon. A phetai hynny ddim yn ddigon, cyfres o rysetiau diddorol a'r cyfan am £8.95 – bargen!

Ar ei phen blwydd yn bedwar ugain oed, mae Jonathan, mab ieuengaf Pegi, yn rhoi llyfr arbennig i'w fam ac yn gofyn iddi hi gofnodi ei hatgofion ynddo. Ond nid atgofion gaiff eu hysgrifennu yn y llyfr ond cyfres o rysetiau gwahanol fwydydd a phrydau a fu'n bwysig iawn i Pegi, ynghyd ag enwau’r rhai fu’n gysylltiedig â hwy. Y bobl hynny gaiff eu henwi sy’n adrodd stori Pegi fesul pennod, a phob un hanes wedi'i saernïo'n grefftus. Bron nad ydi pob pennod yn stori fer, er bod llinyn storïol gref yn plethu drwy'r cyfan yn hynod o rwydd a chelfydd.

Mae hanes plentyndod cynnar Pegi yn ingol o drist, yn arbennig hanes ei pherthynas â'i mam, ac mae'r disgrifiadau o broblemau seicolegol a salwch meddwl ei mam yn ein cyffwrdd i'r byw. Caiff Pegi flynyddoedd dedwydd ar aelwyd ei nain a’i thaid, cyn priodi Frances, grosar lleol, magu dau o blant a threulio blynyddoedd yng nghanol bwrlwm synau ac arogleuon amrywiol y siop.

Cronicl moel o fywyd llawn Pegi yw'r uchod ond mae yna bris i’w dalu am y dedwyddwch ymddangosiadol, ac mae hwnnw yn gysgod cyson ar ei bywyd. Mae’r cysgod ar ei fwyaf amlwg yn ei pherthynas â bwyd. Mae hi’n byw yn ei ganol, wrth gwrs, ac yn cael blas ar fwydo’i theulu, cyfeillion agos a chwsmeriaid ei chaffi yn Nhywyn am un tymor. Ond mae perthynas Pegi â bwyd yn llawer mwy cymhleth na hynny a gwelwn yn fuan fod y 'pleser' ymddangosiadol a gaiff hi wrth fwyta yn ymylu ar salwch meddwl neu fwlimia ar adegau anodd. Ceisia Pegi ddigoni'i hun yn gorfforol ac yn emosiynol, ond methu a wna'n aml.

Yn gefndir i’r nofel hon mae cariad amlwg yr awdures at fro ei chyndeidiau, ac mae ei disgrifiadau o’r ardal yn codi awydd go iawn ar y darllenydd i fynd yno i weld drosto’i hun. Bron nad ydy rhywun yn disgwyl cyrraedd Llanegryn a throi i mewn i gaffi Jonathan am espresso a darn o gacen sinsir neu affogato. Bron na ellid dweud mai molawd o gariad awdur, nid yn unig at ardal sydd yma, ond at ffordd o fyw. Mae pobl yn adnabod ei gilydd ac yn cefnogi’i gilydd yn y fro hon. Un ffordd o ddangos y gefnogaeth ydy coginio a rhannu bwyd, ac edrychir ymlaen yn Blasu at ddyfodiad caffi Jonathan ond mae yna hiraeth hefyd am hen ffordd o fyw yr ardal hyfryd hon.

Rysáit bara ydy’r olaf yn y nofel ac fe gymer oes gyfan i Pegi feistroli’r grefft o wneud torth dda. Ond mae hi’n llwyddo yn y diwedd, a'r gamp fach honno'n adlewyrchu ei llwyddiant hi i fod yn hi’i hun, ar waethaf y tebygrwydd i’w mam, a'r arwyddion o salwch meddwl a fu'n gysgod dros y ddwy ohonynt.


Roedd y profiad o ddarllen Blasu yn un chwerw-felys. Mae i'r gyfrol ei themâu tywyll ac ysgytwol yn ogystal â llawenydd a phrofiadau melys. Mae arddull gryno ac iaith liwgar a chyfoethog yr awdur wedi sicrhau fod hon yn stori fydd yn aros yn hir yng nghof y darllenydd. Cefais flas anghyffredin ar ddarllen hon – mwyhewch!

Janet Roberts